Ngành CNQP của Ả Rập Xê Út là tập hợp các doanh nghiệp chuyên về hiện đại hóa, sửa chữa và bảo dưỡng các loại vũ khí và trang - thiết bị quân sự nhập khẩu; sản xuất một số chi tiết và các mẫu vũ khí tự thiết kế hoặc mua bản quyền của nước ngoài. Để phát triển cơ sở công nghiệp quốc gia, Ả Rập Xê Út chủ yếu dựa vào khả năng kỹ thuật và công nghệ của các nhà sản xuất vũ khí và trang - thiết bị quân sự nước ngoài. Theo kế hoạch, ngành CNQP của Ả Rập Xê Út tập trung chủ yếu vào 6 ngành chính, đó là:
Ngành công nghiệp tên lửa vũ trụ
Ngành này đang trong giai đoạn hình thành.Hiện, Ả Rập Xê Út không có cơ sở sản xuất tên lửa nào. Doanh nghiệp duy nhất trong lĩnh vực này là tổ hợp khoa học sản xuất nằm tại Trung tâm Khoa học và Công nghệ Abdul Aziz. Hợp tác với Công ty liên doanh Arabsat và Công ty quốc gia Advanst Electronics, tổ hợp thiết kế và sản xuất một loạt các vệ tinh nhỏ, được sử dụng trong thăm dò địa lý, định vị và truyền tin, giám sát tình hình môi trường, thảm họa thiên nhiên, kiểm tra biên giới, vùng lãnh hải và không phận. Các thiết bị được chế tạo dựa trên cơ sở công nghệ của Mỹ và Nhật Bản. Dự kiến, tổ hợp sẽ kết hợp với Công ty Denel (Nam Phi) để tiến hành thiết kế và sản xuất dòng máy bay tấn công không người lái “Sakr” trang bị hệ thống liên lạc vệ tinh.
Ngành công nghiệp hàng không
Gồm các doanh nghiệp chuyên về tăng tuổi thọ và bảo dưỡng các thiết bị kỹ thuật hàng không do các nhà sản xuất vũ khí phương Tây cung cấp trước đây. Các công ty hàng đầu trong lĩnh vực này là Công ty máy bay Alsalam (Alsalam Aircraft Company) và Tập đoàn Alraha về dịch vụ kỹ thuật (Alraha Group for Technical Services). Alsalam Aircraft Company được thành lập năm 1988, là một trong những nhà sản xuất vũ khí và trang - thiết bị quân sự đầu tiên có sự tham gia của các công ty nước ngoài, với 50% cổ phần từ Tập đoàn Boeing của Mỹ. Công ty đảm nhiệm sửa chữa và bảo dưỡng kỹ thuật thường xuyên các loại thiết bị hàng không, như: Máy bay chỉ huy và cảnh báo sớm trên không E-3A/D “Sentry”; máy bay vận tải quân sự C-130 “Hercules”; các tiêm kích “Tornado” và F-15 “Eagle”; trực thăng AH-64 “Apache”, UH-60 “Black Hawk” và trực thăng loại Bell (206, 212, 412, 406); máy bay Boeing-747 và 777... Ngoài ra, Công ty còn tham gia vào việc hiện đại hóa các thiết bị vô tuyến điện tử trên các loại khí tài nói trên. Tại các cơ sở của Công ty Alsalam đã thiết lập dây chuyền sản xuất một số bộ phận, chi tiết cho máy bay F-15, gồm cánh, thân máy bay và giá treo. Trong khi đó, nhiệm vụ chính của Công ty tư nhân Al Raha Group (được thành lập năm 1986 tại Riyadh) là sửa chữa và bảo dưỡng các loại trang - thiết bị kỹ thuật hàng không, bao gồm động cơ máy bay F-110 (dùng trong máy bay chiến đấu F-16 Fighter Falcon) và động cơ T-56 (dùng cho máy bay vận tải quân sự C-130 Hercules). Ngoài ra, còn có Công ty Aircraft Accessories & Components chuyên bảo dưỡng và sửa chữa nhiều loại thiết bị hàng không trong trang bị của Không quân Hoàng gia. Công ty Middle East Propulsion tham gia sửa chữa và bảo dưỡng kỹ thuật động cơ F100-PW-220, dùng cho máy bay chiến đấu F-15C/D; RB-199 cho tiêm kích Tornado; T-56 cho máy bay vận tải quân sự C-130 Hercules: РТ6А-62 cho máy bay huấn luyện RS-9...
Máy bay trực thăng UH-60 Blackhawk của Quân đội Ả Rập Xê Út.
Theo dự kiến, một trong những dự án lớn nhất của ngành công nghiệp hàng không Ả Rập Xê Út là lắp ráp trực thăng S-70 Black Hawk theo thỏa thuận với Tập đoàn Lockheed Martin tại Công ty Taqnia Aeronautics (thuộc Tập đoàn Taqnia).
Ngành công nghiệp sản xuất xe bọc thép
Công ty tư nhân Abdullah Al Fans for Heavy Industries có khả năng sản xuất hàng loạt xe bọc thép chở quân với 2 biến thể AF-40-8-1 “Al-Fahd-1” (8x8) và AF-40-8-2 “Al-Fahd-2” (8x8). Việc sản xuất các phương tiện bọc thép được thực hiện tại một doanh nghiệp ở thành phố Dammam, gần Vịnh Ba Tư. Biến thể Al-Fahd-1 phục vụ vận chuyển quân nhân, được trang bị một tháp pháo 40mm; còn biến thể Al-Fahd-2 được sử dụng làm phương tiện trinh sát chiến đấu, có tháp pháo 40mm hoặc 105mm. Trong tương lai, Ả Rập Xê Út có kế hoạch chế tạo một dòng xe bọc thép chuyên dụng: dùng chở quân, dùng cho y tế, dùng để lắp đặt bệ phóng tự hành của hệ thống tên lửa chống tăng, dùng làm xe bọc thép sửa chữa và sơ tán, xe rải mìn. Các cơ sở sản xuất hiện đại của doanh nghiệp cho phép đảm bảo sản xuất 300 xe mỗi năm.
Xe bọc thép chở quân hạng nhẹ AlShibl.
Công ty nhà nước Armored Vehicles and Heavy Equipment Factory có tổ hợp sản xuất với tổng diện tích 200.000m2. Công ty đã chế tạo các phương tiện kỹ thuật quân sự bọc thép hạng nhẹ, trong đó có xe bọc thép chở quân hạng nhẹ AlShibl-1 và AlShibl-2 (4x4). Ngoài ra, Công ty còn tham gia vào việc hiện đại hóa các xe bọc thép chở quân Panar của Pháp. Các sản phẩm này đã được cung cấp (các lô nhỏ) đến một số nước láng giềng Ả rập.
Hoạt động chính của Công ty FMCArabia là tiến hành hiện đại hóa các phương tiện kỹ thuật bọc thép (xe tăng) hiện có do Mỹ chế tạo. Khi tiến hành sửa chữa lớn các khối và bộ phận riêng lẻ, chúng sẽ được thực hiện ở nước ngoài (ở Mỹ hay Thổ Nhĩ Kỳ). Đặc biệt, Công ty đang hiện đại hóa xe bọc thép chở quân M113A1 lên chuẩn M113АЗ/А4. Công ty còn có kế hoạch nâng cấp xe tăng M1A2 Abrams bằng việc thay thế hệ thống động lực, pháo, hệ thống thông tin liên lạc và điều khiển hỏa lực. Các xe tăng sau hiện đại hóa sẽ có được lớp bọc thép tăng cường và lắp đặt thêm thiết bị bảo vệ động học năng cho khung xe.
Ngành công nghiệp đóng tàu
Tiêu biểu có các công ty sửa chữa có trụ sở đặt tại thành phố Dammam (có hai cơ sở sửa chữa tàu trọng tải 22 và 65 nghìn tấn) và tại thành phố Jeddah (có hai cơ sở sửa chữa tàu trọng tải 16 và 45 nghìn tấn).
Toàn cảnh Nhà máy đóng tàu Zamil tại cảng Dammam.
Ngành công nghiệp pháo binh, bộ binh và đạn dược
Các cơ sở sản xuất tập trung chủ yếu ở Tổ hợp khoa học sản xuất đa ngành về sản xuất vũ khí Sultan. Nơi này chuyên sản xuất súng trường tự động M16 của Mỹ và G3 của Đức; làm chủ việc sản xuất đạn pháo các cỡ 105, 120 và 155mm, cũng như các loại đạn dược cho vũ khí bộ binh và lựu đạn phân mảnh cầm tay PO-1, ROM-1 theo giấy phép của Tây Ban Nha. Ở đây, cũng có các dây chuyền sản xuất đạn pháo, đạn cối và các loại bom hàng không.Công suất của nhà máy cho phép sản xuất 600 quả đạn cối và khoảng 300 quả đạn pháo mỗi ngày.
MINH CHÍNH - LAN ANH